به گزارش ماراک،روزی که یادآور مجاهدت، دقت، مسئولیت و ایستادگی اصحاب رسانه در برابر تحریف و فراموشی است، با خاتون رئیسی فعال رسانهای استان هرمزگان به گفتگویی تفصیلی نشستیم تا از نگاه وی به جایگاه خبرنگار، دشواریهای این حرفه، مسئولیت رسانه در روزگار بحران و ضرورت پاسداشت حقیقت بپردازیم.
این گفتگو تلاشی است برای بازخوانی نقش رسانه در جامعه، اهمیت اخلاق حرفهای و رسالتی که بر دوش خبرنگاران در روایت واقعیت و دفاع از مردم قرار دارد.
خبرنگار: روز خبرنگار برای شما چه معنایی دارد و خبرنگار را در جامعه امروز چگونه تعریف میکنید؟
رئیسی: روز خبرنگار تنها یک مناسبت تقویمی نیست، بلکه فرصتی است برای بازاندیشی در معنای مسئولیت، شجاعت و تعهد. خبرنگار در جامعه امروز صرفاً ناقل خبر نیست، بلکه چشم بیدار جامعه و زبان گویای مردم است.
اگر جامعه را پیکری زنده بدانیم، خبرنگار همان حسّاسی است که درد را زودتر از دیگر اعضا احساس میکند و آن را به زبان قابل فهم برای افکار عمومی بازگو میسازد.
در روزگار ما که سرعت انتشار اطلاعات بسیار بالاست و مرز میان خبر، تحلیل و شایعه گاه مبهم میشود، خبرنگار باید بیش از هر زمان دیگر پایبند به دقت، صداقت و انصاف باشد.
ارزش کار خبرنگار در این است که به جای هیجانزدگی، بر حقیقت تکیه کند و به جای مصلحتسنجیهای نادرست، منافع مردم را در نظر بگیرد. خبرنگاری حرفهای است که با وجدان بیدار معنا پیدا میکند، نه با تکرار صرف رویدادها.
خبرنگار: به نظر شما مهمترین رسالت رسانه در جامعه چیست؟
رئیسی: رسالت رسانه، روشنگری است. رسانه باید میان واقعیت و افکار عمومی پلی مطمئن و استوار باشد. اگر رسانه درست عمل کند، میتواند جامعه را آگاهتر، مطالبهگرتر و منسجمتر کند.
اما اگر از مسیر حقیقت فاصله بگیرد، نه تنها اعتماد عمومی را از میان میبرد، بلکه زمینه سردرگمی، سوءبرداشت و حتی بحرانهای عمیقتر را فراهم میسازد. رسانه مسئول است که مسائل را دقیق، جامع و منصفانه بازتاب دهد.
باید درد مردم را ببیند، صدای بیصدایان باشد و در عین حال از افتادن در دام شتابزدگی، بزرگنمایی یا تحریف پرهیز کند. امروز رسانه فقط ابزاری برای انتقال خبر نیست، بلکه نهادی اجتماعی است که میتواند بر فرهنگ، امنیت روانی، همبستگی اجتماعی و حتی تصمیمسازیهای کلان اثر بگذارد.
به همین دلیل، مسئولیت رسانه بسیار سنگین و در عین حال شریف است.
خبرنگار: خبرنگاران هرمزگان در سالهای اخیر با چه دشواریهایی روبهرو بودهاند؟
رئیسی: خبرنگاری در هرمزگان، به دلیل ویژگیهای خاص اجتماعی، اقتصادی و جغرافیایی استان، دشواریهای متعددی دارد.
از یک سو، خبرنگار باید با مسائل و مطالبات گوناگون مردم در حوزههای مختلف از معیشت و اشتغال گرفته تا محیط زیست، دریا، مهاجرت، فرهنگ و حوادث مواجه شود. از سوی دیگر، دسترسی به اطلاعات دقیق و رسمی در برخی مواقع آسان نیست و همین مسئله کار خبرنگار را دشوارتر میکند.
افزون بر این، محدودیتهای مالی، کمبود امکانات حرفهای، نبود امنیت شغلی کافی و فشارهای ناشی از سرعت تحولات رسانهای، بخشی از واقعیت زندگی بسیاری از خبرنگاران است.با این حال، آنچه این مسیر را قابل تحمل و حتی افتخارآمیز میکند، عشق به مردم و باور به اثرگذاری قلم است.
خبرنگار هرمزگانی اگرچه با سختیهای فراوان روبهروست، اما در دل همین دشواریها، رسالت خود را با شجاعت دنبال میکند و این خود ارزشمندترین بخش کار اوست.
خبرنگار: در شرایط بحران و حوادث تلخ، رسانه چه نقشی باید ایفا کند؟
رئیسی: در بحرانها، نقش رسانه از همیشه حساستر میشود. در چنین شرایطی، مردم بیش از هر زمان دیگر نیازمند خبر درست، تحلیل دقیق و آرامشبخش هستند. رسانه نباید به التهاب دامن بزند، اما در عین حال نباید از بیان حقیقت نیز عقبنشینی کند.
وظیفه رسانه در بحران، اطلاعرسانی مسئولانه، روایت دقیق حادثه، پیگیری حقوق آسیبدیدگان و جلوگیری از تحریف واقعیت است. اگر حادثهای رخ میدهد، رسانه باید با تکیه بر منابع معتبر، جزئیات را روشن کند، زمینههای انسانی ماجرا را نشان دهد و اجازه ندهد ابعاد فاجعه در میان هیاهوی خبری گم شود.
در کنار این، رسانه باید مسئولیت اخلاقی خود را نیز فراموش نکند؛ یعنی حرمت خانوادههای داغدار، مجروحان و آسیبدیدگان را حفظ کند و از تبدیل رنج انسانها به مصرف خبری پرهیز کند. رسانه زمانی ارزشمند است که در بحران، هم صادق باشد و هم انسانی بماند.
خبرنگار: چه پیامی برای خبرنگاران جوان دارید؟
رئیسی: به خبرنگاران جوان میگویم که مسیر شما، مسیری شرافتمندانه اما پرچالش است. در این راه، تنها مهارت کافی نیست؛ صبر، مطالعه، اخلاق، دقت و مسئولیتپذیری نیز ضروری است. خبرنگار جوان باید بداند که هر خبر، هر تیتر و هر واژه، اثری ماندگار بر ذهن و زندگی مخاطب میگذارد.
بنابراین نباید از کنار دقت عبور کرد. نسل جدید خبرنگاران باید هم با ابزارهای نوین رسانهای آشنا باشد و هم ریشههای حرفه خود را فراموش نکند. خبرنگاری یعنی پرسیدن، شنیدن، سنجیدن و سپس نوشتن.
یعنی پیش از هر چیز، احترام به حقیقت. اگر نسل جوان این اصل را فراموش نکند، میتواند آیندهای روشنتر برای رسانه رقم بزند.
خبرنگار: در پایان اگر بخواهید در آستانه روز خبرنگار پیامی به همکاران خود بدهید، چه میگویید؟
رئیسی: به همه همکارانم در عرصه رسانه تبریک میگویم و برای آنان آرزوی توفیق، سلامت و پایداری دارم.
خبرنگاری، راهی است که با عشق آغاز میشود و با تعهد ادامه پیدا میکند.
ما در این مسیر، بار امانتی سنگین را بر دوش داریم؛ امانت حقیقت، امانت اعتماد مردم و امانت تاریخ.
امید دارم که همه خبرنگاران، به ویژه در استان هرمزگان، با وجود همه دشواریها، همچنان استوار بمانند، صدای مردم باشند و در ثبت حقیقت کوتاهی نکنند.
روز خبرنگار، روز پاسداشت این تلاش خاموش اما بزرگ است؛ تلاشی که اگرچه همیشه دیده نمیشود، اما اثر آن در جان جامعه ماندگار خواهد بود.